Pomnik przyrody – termin ten został wprowadzony przez Aleksandra von Humboldta na przełomie XVIII i XIX wieku, co dało początek kierunkowi konserwatorskiemu w ochronie przyrody.

W brzmieniu Ustawy o ochronie przyrody z 2004 roku:

Pomnikami przyrody są pojedyncze twory przyrody ożywionej i nieożywionej lub ich skupienia o szczególnej wartości przyrodniczej, naukowej, kulturowej, historycznej lub krajobrazowej oraz odznaczające się indywidualnymi cechami, wyróżniającymi je wśród innych tworów, okazałych rozmiarów drzewa, krzewy gatunków rodzimych lub obcych, źródła, wodospady, wywierzyska, skałki, jary, głazy narzutowe oraz jaskinie.

Do pomników przyrody ożywionej należą: pojedyncze krzewy, drzewa i grupy drzew odznaczające się sędziwym wiekiem, wielkością, niezwykłymi kształtami lub innymi cechami, a także zabytkowe aleje drzew. Natomiast do pomników przyrody nieożywionej należą: największe głazy narzutowe, tzw. eratyki oraz interesujące formy powierzchni ziemi np. – źródła, wodospady, jary, skałki, wywierzyska, przełomy rzeczne, jaskinie, odkrywki itp.

W Polsce znajduje się ok. 33 tys. pomników przyrody, z czego najwięcej jest pojedynczych drzew i grup drzew.

POMNIKI PRZYRODY W GMINIE BRZUZE

Głaz narzutowy w Trąbinie


Różowy granit grubokrystaliczny, z dużymi ziarnami ortoklazu otoczonego zielonkawym plagioklazem, przecięty pasem drobnoziarnistego granitu. Skład: kwarc (około 30%), ortoklaz (około 30%), skalenie (około 30%), dodatki, np. miki (około 10%). Masa: 24 tony. Pochodzenie: południowa Finlandia lub przyległa do niej część Rosji. Pomnik przyrody ustanowiony został Uchwałą Nr XXXVI/140/05 Rady Gminy Brzuze z dnia 28 grudnia 2005 roku. W stosunku do uznanego pomnika przyrody zabrania się: niszczenia, uszkadzania lub przekształcania obiektu, umieszczania tablic reklamowych.

Buki Trąbińskie

Buk zwyczajny (Fagus sylvatica) gatunek drzewa należący do rodziny bukowatych (Fagaceae Dumort.). Występuje  w stanie dzikim w prawie całej Europie (oprócz części południowo-wschodniej). Przez Polskę przebiega wschodnia granica zasięgu. W Polsce zachodniej i południowej buk jest jednym z podstawowych drzew tworzących lasy. Dorasta do ok. 25-30 m wysokości. Korona gęsta, szeroka, nisko osadzona jeżeli drzewo rośnie samotnie, u drzew rosnących w zwartych drzewostanach, pnie są wysokie. Osiąga wiek do 350 lat. W Trąbińskich Rumunkach na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym 119, znajduje się 18 buków zwyczajnych będących pomnikami przyrody. Posiadają wysokość od 28 m do 33 m, ich obwody pni mierzone na wysokości 130 cm wynoszą odpowiednio: 314, 290, 308, 338, 277, 314, 278, 267, 353, 336, 314, 358, 354, 326, 325, 310, 273, 295 cm. Pomniki przyrody zostały ustanowione Uchwałą Nr XL/167/06 Rady Gminy Brzuze z dnia 18 lipca 2006 roku. W stosunku do uznanego pomnika przyrody zabrania się: niszczenia, uszkadzania lub przekształcania obiektu, umieszczania tablic reklamowych.

Dąb Ugoski

Dąb bezszypułkowy (Quercus petraea) gatunek dębu, drzewa liściastego z rodziny bukowatych, występujący w Europie Środkowej, Irlandii, Wielkiej Brytanii, południowej Skandynawii, aż po tereny Włoch i Bułgarii. W Polsce występuje rzadziej od dębu szypułkowego. Ma u nas swoją północno-wschodnią granicę zasięgu. Osiąga 40 m wysokości, zazwyczaj prosty, z wiekiem często staje się poskręcany. Kora u młodych drzew jest gładka, z czasem staje się szorstka, podłużnie bruzdowata, szarobrązowa. Dąb rośnie w miejscowości Ugoszcz na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym 3120/1, jego obwód pnia mierzony na wysokości 130 cm wynosi 435 cm przy całkowitej wysokości drzewa wynoszącej 27 m. Pomnik przyrody został ustanowiony Uchwałą Nr XL/167/06 Rady Gminy Brzuze z dnia 18 lipca 2006 roku. W stosunku do uznanego pomnika przyrody zabrania się: niszczenia, uszkadzania lub przekształcania obiektu, umieszczania tablic reklamowych.

Białodrzewy Ostrowickie

Topola biała, białodrzew (Populus alba L.) gatunek drzew z rodziny wierzbowatych. Rodzimym obszarem jej występowania jest środkowa i południowa Europa (brak jej w Skandynawii i Irlandii), znaczna część Azji oraz Afryka Północna (Algeria, Maroko, Tunezja, Wyspy Kanaryjskie). Rozprzestrzeniła się także i aklimatyzowała w Australii i Nowej Zelandii, w Afryce i na Azorach. W Europie Północnej sięga do 67° szerokości geograficznej północnej. W Polsce występuje dziko na całym niżu i w niższych położeniach górskich, poza tym jest często sadzona. Unikatami na terenie gminy Brzuze są dwie topole rosnące w miejscowości Ostrowite na działce o numerze ewidencyjnym 194/45, obwody pni na wysokości 130 cm wynoszą odpowiednio 570 cm i 538 cm. Cechują się one dużym znaczeniem estetycznym, posiadają również dużą wartość przyrodniczą i krajobrazową. Pomniki przyrody zostały ustanowione Uchwałą Nr XVIII/99/08 Rady Gminy Brzuze  z dnia 25 czerwca 2008 roku oraz Uchwałą Nr XIX/104/08 Rady Gminy Brzuze z dnia 11 sierpnia 2008 roku zmieniającą Uchwałę Nr XVIII/99/08 Rady Gminy Brzuze z dnia 25 czerwca 2008 r. w sprawie ustanowienia pomników przyrody na terenie Gminy Brzuze. W stosunku do uznanego pomnika przyrody zabrania się: niszczenia, uszkadzania lub przekształcania obiektu, umieszczania tablic reklamowych.

Znajdź na stronie




Osoby online

Naszą witrynę przegląda teraz 7 gości